Vì sao thu thuế thu nhập cá nhân vẫn tăng mạnh?

Thanh Xuân - 02/09/2020 11:57 (GMT+7)

Bất chấp mức giảm trừ gia cảnh của người nộp thuế tăng lên từ tháng 7 cộng với tình hình thất nghiệp, giảm thu nhập do dịch Covid-19, số thuế thu nhập cá nhân mà người lao động đóng 2 tháng qua tăng liên tục. Vì sao?

VNF
Vì sao thu thuế thu nhập cá nhân vẫn tăng mạnh?

Số thu tháng 8 tăng vọt

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, số thu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 8 tháng năm 2020 lên 77.100 tỷ đồng, tăng 10.400 tỷ đồng so với tháng 7; số thu 7 tháng đạt 66.700 tỷ đồng, tăng 7.400 tỷ đồng so với tháng 6. Mức tăng mạnh số thu thuế TNCN trong tháng 7 và 8 gây bất ngờ bởi số thu của các tháng trước đó đang tăng chậm lại, đặc biệt tháng 6 ghi nhận số thu tăng chậm nhất kể từ đầu năm đạt 6.900 tỷ đồng, 6 tháng đạt 59.300 tỷ đồng.

Điểm khó hiểu khác là kể từ đầu tháng 7, mức giảm trừ gia cảnh (GTGC) thuế TNCN tăng (từ 9 triệu đồng/tháng lên 11 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế; người phụ thuộc tăng từ 3,6 triệu đồng/tháng lên 4,4 triệu đồng/tháng) nhưng số thu thuế liên tục tăng. Trước đó, Bộ Tài chính tính toán việc tăng GTGC sẽ có 6,8 triệu người được hưởng lợi từ chính sách này, khoảng 1 triệu người không phát sinh số thuế nộp, số thu thuế TNCN năm 2020 giảm 10.300 tỷ đồng.

Số thu thực tế tăng cao, TS Nguyễn Ngọc Tú, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Thuế, nhận xét: “Đây không phải lần đầu việc điều chỉnh tăng mức GTGC nhưng số thu lại cao hơn trước. Thực tế mỗi lần điều chỉnh trước đây cũng đã xảy ra điều này, không những vậy mà mức tăng số thu TNCN còn cao hơn cả các loại thuế khác. Điều này cho thấy tăng GTGC không phải để giảm thuế mà chạy theo lạm phát, chưa đạt được sự kỳ vọng của nhiều người khi điều chỉnh”.

Trước đó, số liệu thống kê của Bộ Tài chính thông tin trong năm 2009 - 2010, số thu thuế TNCN khoảng 14.300 tỷ đồng, năm 2011 đạt 38.520 tỷ đồng. Năm 2013 chính thức áp dụng mức GTGC mới từ 4 triệu đồng lên 9 triệu đồng/tháng/người, số thu các năm sau tăng liên tục như năm 2014 - 2015 gần 50.000 tỷ đồng, đến năm 2016 gần 70.000 tỷ đồng, 2019 đạt gần 100.000 tỷ đồng và dự kiến năm 2020 thu 130.000 tỷ đồng.

Phân tích sâu hơn về những nguyên nhân tác động đến số thu thuế TNCN, ông Nguyễn Ngọc Tú cho rằng thiết kế giữa các bậc thuế TNCN hiện nay chưa hợp lý mới dẫn đến tình trạng mức GTGC tăng lên mà số thu vẫn không giảm.

Bảng thuế lũy tiến từng phần thuế TNCN hiện có 7 bậc, có thuế suất từ 5 - 35%; trong đó bậc 1 và 2 (thuế suất 5% và 10%) có số lượng người đóng nhiều nhất nhưng số thu chiếm khoảng 20% tổng thu thuế TNCN. Những người đóng thuế từ bậc 3 trở lên chiếm số lớn nên việc tăng mức GTGC thêm 2 triệu đồng/tháng cũng không tác động nhiều đến số thuế giảm. Ngoài ra, GTGC tăng lên không ảnh hưởng đến một số nguồn thu khác như 2% từ giao dịch bất động sản, 0,1% từ doanh thu chứng khoán...

Mặc dù chưa có số liệu bóc tách cụ thể số thuế TNCN từ chứng khoán nhưng ông Tú cho rằng chỉ số chứng khoán VN-Index giảm khoảng 30%, nhiều nhà đầu tư bán cắt lỗ cũng phải đóng thuế, điều này sai hoàn toàn bản chất của thuế thu nhập. Thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng trở lên bị khấu trừ thuế TNCN 10% đang “lạm thu”. Khi cá nhân không làm quyết toán thuế cuối năm để được hoàn trả lại do không có chứng từ, điều này tạo thêm gánh nặng cho người nộp thuế.

Bậc quá ngắn nhưng thuế suất quá cao

Theo số liệu thống kê, hiện nay số người nộp thuế bậc 1 (thuế suất 5%) tại TP. HCM chiếm tỷ trọng 70%, nhưng số thuế nộp chiếm 4% tổng thuế TNCN trên địa bàn. Thế nên việc tăng mức GTGC cũng không làm mức giảm thuế bao nhiêu. Ông Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, cho biết một điểm có thể giải thích cho hiện tượng này, đó là thu nhập giữa các bậc thuế được thiết kế “khó mà thoát”.

Ví dụ, một người có thu nhập 32 triệu đồng/tháng, rơi vào mức thuế suất bậc 4 là 20%, sau khi GTGC số thuế đóng giảm từ 2,95 triệu đồng xuống 2,55 triệu đồng nhưng vẫn nằm trong bậc thuế 20%. Thu nhập quá dày giữa các bậc và có xu hướng tăng dần lên, từ 5 - 28 triệu đồng mỗi bậc, cao hơn số GTGC 2 triệu đồng nên mới dẫn đến tình trạng không giảm được bậc thuế dù GTGC có tăng.

Ông Trần Xoa kiến nghị một vấn đề có thể làm ngay hiện nay để hỗ trợ người lao động trong bối cảnh dịch Covid-19 khó khăn này, cũng như không gây ra những bất cập, đó là tăng mức thu nhập vãng lai từ 2 lên 5 triệu đồng mỗi lần chi trả. Quy định này được đề cập tại nghị định của Chính phủ mà không phải nằm ở luật Thuế TNCN nên Chính phủ có thể điều chỉnh ngay.

Ông Nguyễn Ngọc Tú cho rằng luật Thuế TNCN cần chỉnh sửa một cách toàn diện, nhất là biểu thuế suất lũy tiến hiện nay đang nhiều bậc, khoảng cách thu nhập giữa các bậc quá ngắn gây ra hiện tượng “sốc” khi nhảy bậc và mức thuế suất thì quá cao, lên đến 35%. Việc thiết kế thuế suất TNCN cần có sự tương đồng với thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Trong những năm gần đây, thuế TNDN đang có xu hướng giảm dần. Từ trước ngày 1.7.2013, thuế TNDN là 25%, sau đó giảm dần xuống 20% và hiện nay đang hướng đến mức 15 - 17%. Doanh nghiệp được trừ các chi phí trước khi xác nhận doanh thu chịu thuế, còn cá nhân hiện nay đóng thuế thu nhập mà chưa được trừ chi phí, chỉ cho trừ GTGC một cách tượng trưng đã gây ra bất bình đẳng giữa 2 sắc thuế.

Do đó, cần tính toán lại mức thuế suất TNCN cao nhất cũng chỉ nên 20% để tạo sự tương đồng giữa doanh nghiệp và cá nhân trong sắc thuế thu nhập.

Theo TNO
Ý kiến (0)
Cùng chuyên mục
Ông Phạm Hồng Hải làm CEO Ngân hàng Phương Đông

Ông Phạm Hồng Hải làm CEO Ngân hàng Phương Đông

(VNF) - Ngân hàng Phương Đông (OCB) vừa công bố bổ nhiệm ông Phạm Hồng Hải đảm nhận các quyền hạn, nhiệm vụ trong vai trò Tổng Giám đốc (CEO) từ ngày 6/5/2024.

Hãng trang sức lớn nhất thế giới khởi công dự án 150 triệu USD tại Bình Dương

Hãng trang sức lớn nhất thế giới khởi công dự án 150 triệu USD tại Bình Dương

(VNF) - Bình Dương tiếp tục đón một doanh nghiệp lớn trong ngành thời trang là Tập đoàn Pandora sẽ xây dựng nhà máy trị giá hơn 150 triệu USD tại Khu công nghiệp VSIP 3.

Cổ phần hoá vẫn ì ạch, 85 DN chờ phê duyệt phương án cổ phần hoá

Cổ phần hoá vẫn ì ạch, 85 DN chờ phê duyệt phương án cổ phần hoá

(VNF) - Tính đến tháng 4/2024, 85 doanh nghiệp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt Đề án cơ cấu lại doanh nghiệp. Tuy nhiên, chưa có doanh nghiệp nào được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa.

Long An: Khu đô thị 9.200 tỷ tìm nhà đầu tư

Long An: Khu đô thị 9.200 tỷ tìm nhà đầu tư

(VNF) - Dự án khu đô thị Bình An Đức Hòa được thực hiện tại xã Đức Hòa Hạ, huyện Đức Hoà, tỉnh Long An. Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 9.292 tỷ đồng.

Giá vé máy bay 'neo' cao: Bộ GTVT ra chỉ đạo nóng

Giá vé máy bay 'neo' cao: Bộ GTVT ra chỉ đạo nóng

(VNF) - Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) yêu cầu Cục Hàng không kiểm tra ngay công tác bán vé, thực hiện kê khai, niêm yết giá, công khai, minh bạch thông tin về giá vé của các hãng hàng không.

Vietcombank tiếp tục là ngân hàng sáng tạo và kinh doanh hiệu quả

Vietcombank tiếp tục là ngân hàng sáng tạo và kinh doanh hiệu quả

(VNF) - Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tiếp tục được đánh giá là ngân hàng sáng tạo và kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam năm 2024, ghi nhận năm thứ hai liên tiếp Vietcombank dẫn đầu ngành ngân hàng.

Tổng giám đốc Samsung: ‘DN công nghệ cao toàn thế giới cạnh tranh, tìm cơ hội đầu tư vào Việt Nam’

Tổng giám đốc Samsung: ‘DN công nghệ cao toàn thế giới cạnh tranh, tìm cơ hội đầu tư vào Việt Nam’

(VNF) - "Việt Nam đang ngày càng chứng tỏ tầm quan trọng của mình trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Các doanh nghiệp công nghệ cao trên toàn thế giới đang cạnh tranh tìm kiếm cơ hội đầu tư vào Việt Nam, do đó nhu cầu về nhân tài công nghệ cao cũng gia tăng đột biến".

Nhờ ‘game’ hợp nhất, CII lãi 323 tỷ trong quý I, bằng 60% kế hoạch năm

Nhờ ‘game’ hợp nhất, CII lãi 323 tỷ trong quý I, bằng 60% kế hoạch năm

(VNF) - Công ty Cổ phần Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP. HCM (HoSE: CII) ghi nhận khoản lãi sau thuế lên tới 323 tỷ đồng trong quý I/2024, hoàn thành 60% kế hoạch năm dự kiến. Tuy nhiên, kết quả này không đến từ hoạt động kinh doanh chính mà tới từ hoạt động hợp nhất Năm Bảy Bảy vào CII.

Kiến nghị bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt khi mua bán vàng

Kiến nghị bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt khi mua bán vàng

(VNF) - Tổng cục Thuế kiến nghị Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu quy định bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt đối với các giao dịch kinh doanh vàng, đồng thời xử lý các cơ sở kinh doanh vàng không xuất hóa đơn điện tử kịp thời cho người mua.

AstraZeneca thừa nhận vaccine Covid có thể gây đông máu, Bộ Y tế nói gì?

AstraZeneca thừa nhận vaccine Covid có thể gây đông máu, Bộ Y tế nói gì?

(VNF) - Công ty dược phẩm nổi danh AstraZeneca gần đây đã khiến thế giới hoang mang khi lần đầu thừa nhận vaccine Covid-19 của mình có thể gây ra tác dụng phụ hiếm gặp là bệnh huyết khối kèm theo hội chứng giảm tiểu cầu (TTS).

Toàn cảnh tuyến cao tốc nghìn tỷ được ví là 'đường tránh' quốc lộ

Toàn cảnh tuyến cao tốc nghìn tỷ được ví là 'đường tránh' quốc lộ

(VNF) - Nằm trên trục cao tốc Bắc - Nam phía đông, tuyến cao tốc Cam Lộ - Hòa Liên có chiều dài 163km, trong đó, đoạn Cam Lộ - La Sơn dài khoảng 98,3km và đoạn La Sơn - Hoà Liên dài khoảng 64,9km.